Ruimte
Voor de auteur zijn de ruimtelijke uitdagingen groot: de klimaatverandering, de stijgende zeespiegel, de uitdijende stad, de toenemende mobiliteit, de moeilijkheden in de landbouw, de groeiende maatschappelijke behoefte aan natuur- en recreatiegebieden, de aanhoudende Vlaamse nieuwbouwwoede versus het bouwgrondaanbod, de impact van nieuwe vormen van energievoorziening… Dat ook in Vlaanderen het landschap door al die uitdagingen zal veranderen, staat vast. Landschapsontwerpers zouden, veel meer dan vandaag het geval is, een belangrijke rol moeten spelen bij de vormgeving van dit nieuw, samenhangend geheel.
De derde editie van Ruimte besteedt veel aandacht aan Nederland, met onder meer het artikel “Krimp biedt ook ruimte” over het “Actieplan Bevolkingsdaling”. Buiten de Randstad daalt de Nederlandse bevolking de komende jaren en daarop moeten alle beleidsniveaus zich voorbereiden. Omdat het Rotterdamse Architectuur Film Festival Rotterdam op 31 oktober en 1 november een documentaire vertoont over Jane Jacobs (1916 – 2006), zet ook Ruimte de Amerikaans - Canadese stadsactiviste in de kijker. Hoe actueel Jacobs nog is, wordt aangetoond in Amsterdam. Daar gebruikt de dienst ruimtelijke ordening haar methode om de kansen van buurten in de creatieve kenniseconomie in kaart te brengen.
Het vakblad heeft oog voor publieke ruimte. [pyblik] is een bijscholing voor ontwerpers en een cursus voor projectleiders in het Brussels Gewest. Is dit initiatief het juiste instrument om alle facetten van de publieke ruimte in de hele Brusselse agglomeratie op een coherente manier te benaderen? In Mechelen onderzochten ze dan weer hoe twaalf- à vijftienjarigen stedelijkheid en publieke ruimte beleven. Bestaat er een tienerweefsel en zo ja, hoe kan dat worden meegenomen in ruimtelijke planning en ontwerp? En een Nederlandse en een Vlaamse expert lichten hun methode toe voor de integrale kwaliteitsmeting van stationsomgevingen.
Infrastructuur inpassen in het landschap is geen sinecure. In Antwerpen weten ze daar alles over. Terwijl alle ogen gericht waren op de Oosterweelverbinding startte de stad in 2007 met een visie- en planvormingsproces voor de Groene Singel. De grote maar onderbenutte en gefragmenteerde ruimte tussen binnen- en buitenstad moet uitgroeien tot een nieuw centraal gebied en de vijf parken rond de stad moeten met elkaar worden verbonden. Een net afgestudeerde studente deed voor haar eindwerk onderzoek naar het besluitvormingsproces rond de Oosterweelverbinding. Voor het eerst wordt het analysemodel van de Amerikaanse politicoloog J.W. Kingdon toegepast in Vlaanderen. Wat begon als een geruisloos verhaal, eindigde in een felle maatschappelijke polemiek. De Vlaams Bouwmeester heeft het op zijn beurt over de aanleg van ringwegen die moeten worden ontworpen als publieke ruimte.
Anders dan vaak wordt beweerd, is er voldoende bouwgrond in Vlaanderen. Dat blijkt uit cijfers van de Vlaamse dienst Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed (RWO). Op korte en lange termijn is geen sprake van schaarste op de bouwgrondmarkt. Onderzoekster Charlotte Geldof pleit in een opiniestuk voor een voorzichtige omgang met de Noordzee, die ruimtelijk onder druk staat. “Om de zee als publiek goed te beschermen moet ondoordachte ruimtelijke consumptie worden vermeden.” In zijn column constateert schrijver Geert van Istendael hoe het Vlaamse land moedwillig naar de duivel is geholpen. “De bejaarde Anton van Wilderode zei me kort voor zijn dood: “Onze dorpen zijn afgrijselijk verminkt.” Ik zag iets van wanhoop in zijn goede ogen. Hij was mild, de grote dichter, veel te mild.”
