Verslag "Mobiliteitsplanning in Vlaanderen"
Veel interesse voor debat duurzaam masterplan mobiliteit Antwerpen
Het fraaie auditorium van het Antwerpse Havenhuis zat afgeladen vol voor de eerste VRP-debatavond van het jaar. Aanleiding was de uitgebreide nota "Oh duurzaam Antwerpen naar een strategisch masterplan duurzame mobiliteit en stadsontwikkeling in Antwerpen" die Peter Vermeulen de voorbije maanden samenstelde.
In zijn tekst pleit de ingenieur - architect en stedenbouwkundige voor een vernieuwd masterplan voor de Scheldestad. Het huidige plan mist samenhang en is een bundeling van al dan niet interessante oplossingen voor versnipperde mobiliteitsproblemen. Zonder coherente visie op de lange termijn houdt het huidige voorstel onvoldoende rekening met de ruimtelijke context van de stad en haar omgeving. Een nieuwe blauwdruk moet vertrekken van een toekomstvisie op Antwerpen als modelregio voor duurzame mobiliteit en stedenbouw. Uitgangspunten moeten onder meer zijn: inpassing van mobiliteit in ruimtelijke planning, een duidelijke hiërarchie in het wegennet, ketenmobiliteit, een sterk flankerend Vlaams beleid, een autoluwe fietsstad met fijnmazig openbaar vervoer. Antwerpen en Vlaanderen moeten hun inspiratie halen in Nederland (inpassing van infrastructuur in het landschap), Frankrijk (de tram als hefboom voor stadsvernieuwing) of Spanje (ringwegen als onderdeel van een globaal ruimtelijk concept). Het aantal op- en afritten op de ringweg kan tot vier worden beperkt, de Groene Singel moet geen 2X1 maar 2X2 rijvakken tellen, en de sluiting van de ring met de veel besproken Oosterweelverbinding is zinloos, gezien de speciale ligging van de stad aan de stroom. En als toch sprake is van de sluiting van de ringweg, dan is dat het sluitstuk van een nieuw masterplan, en niet het vertrekpunt.
Leo Van der Vliet van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel mocht de nota op voorhand inkijken. De manager bestuurlijke zaken wees erop dat, anders dan Peter Vermeulen had beweerd, de sluiting van de Antwerpse ring wel degelijk was opgenomen in het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (1997). Volgens Van der Vliet is het werkstuk van Peter Vermeulen geen plan maar een veelvoud van projecten zonder al te veel consistentie. Het biedt geen antwoord op de mobiliteitsproblemen die Antwerpen als economisch hart van Vlaanderen treffen, houdt geen rekening met financiële beprekingen en gaat te veel uit van een grote verschuiving van de modal split in de richting van het openbaar vervoer. Het voorstel van Vlaanderen en de Bam vertrekt van de scheiding van het doorgaand verkeer (ring) en het bestemmingsverkeer (stedelijke ringweg, in de zate naast de ring). De huidige Singel wordt een groene boulevard voor het lokale verkeer met een tram, een comfortabel fietspad en één rijvak in elke richting. Het Masterplan is meer dan de Oosterweelverbinding. Het gaat ook over de verbreding van het Albertkanaal en de bouw van bruggen voor auto en fiets. Er wordt ook gewerkt aan de verlenging van de tramlijnen tot een eind buiten de stad. De slechte communicatie van Bam heeft verschillende oorzaken. Op Vlaams niveau zijn de bevoegdheden over drie ministers verdeeld. Antwerpen heeft niet alleen een stadsbestuur maar ook districten. En er is vooral de permanente angst om communicatiefouten te maken die worden gebruikt voor en in juridische procedures.
Na de pauze volgde een debat onder de leiding van Jef Van den Broeck. Volgens Kristiaan Borret heeft Antwerpen meer oog voor ruimtelijke kwaliteit dan Peter Vermeulen laat uitschijnen. Dat de vertaling op het terrein nog niet overal merkbaar is, ligt voor de hand. De Antwerpse stadsbouwmeester wees erop dat de Oosterweelverbinding de aanleg van een groene boulevard op de Singel mogelijk maakt. Borret verwacht heel veel - "eigenlijk alles" - van het alternatievenonderzoek in opdracht van Vlaanderen. Die zou ook een duidelijke visie moeten bevatten. Joris Scheers, adjunct van de Vlaams Bouwmeester, vindt de verwachtingen over de studie overdreven. Volgens hem was de Oosterweelverbinding in de huidige vorm, een antwoord op de vraag voor het rondmaken van de Antwerpse ringweg. Maar misschien was dat het antwoord op de foute vraag. Of misschien zijn de tijden intussen veranderd. De resultaten van de studie over de Scheldeverbinding worden midden maart bekendgemaakt.
Download de nota van Leo Van der Vliet
Download "Oh duurzaam Antwerpen" van Peter Vermeulen
