Ruimte > Ruimte 29

Ruimte 29

Maart 2016
content goes here

artikels

  • sneak peek | lees het volledige artikel

    Zorgende Zorro's

    Auteurs: Marjolijn Claeys en Hans Leinfelder (01-03-2016) | Onderzoek naar burgerinitiatieven spitste zich in Vlaanderen tot voor kort toe op initiatieven in stedelijke omgevingen, zoals recent nog gebeurde in opdracht van het Kenniscentrum Vlaamse Steden (Verschuere et al., 2013). Dit artikel verruimt de verkenning naar burgerinitiatieven in de Vlaamse open ruimte.

    lees meer
  • 5 strategische allianties voor landbouw en ruimte

    Auteurs: Elke Rogge en Elke Vanempten (01-03-2016) | Ruimte, landbouw en ontwerp: het zijn drie zaken die niet vaak met elkaar in verband gebracht worden. Maar als je ze koppelt, kunnen interessante allianties ontstaan. In 2014 werd vanuit dat idee een oproep gelanceerd tot het indienen van ‘Pilootprojecten Productief Landschap’. Ambitieuze projecten die vernieuwende bedrijfsvoering combineren met een kwalitatieve wisselwerking met het landschap en de samenleving werden gezocht én gevonden. Vijf projecten genieten intussen van een advies- en expertisebegeleiding, met als doel de concrete uitvoering van het innovatieproject. Ze worden in deze bijdrage in detail voorgesteld.

    lees meer
  • A 11. Infrastrucuurproject zorgt voor nieuw landschap

    Auteur: Bas Smet (01-03-2016) | Grootschalige infrastructuurprojecten bieden de uitzonderlijke opportuniteit om een bestaand landschap fundamenteel te versterken. Neem nu de kanalen uit de 19de eeuw: de dijken met hun aanplantingen verankeren het infrastructuurproject in zijn omgeving en bepalen vandaag nog altijd het beeld van het landschap in het vlakke Vlaanderen. Bij het ontwerp voor de nieuwe A11 autosnelweg tussen Brugge en Knokke was het van meet af aan de bedoeling om landschap niet in te zetten als camouflage van een noodzakelijke infrastructuur, maar integendeel het infrastructuurproject te gebruiken als aanleiding tot het maken van nieuw landschap.

    lees meer
  • Blauwgroene vingers in de Vlaamse Rand

    Auteurs: Ingrid Beerens, Jeroen Reyniers en Maarten Sper (01-03-2016) | Waterlopen die met hun groene structuur een gebied helpen vormgeven, worden door ontwerpers ook wel ‘blauwgroene vingers’ genoemd. In bebouwde gebieden komt het creëren van dergelijke vingers vaak neer op het terug openleggen van waterlopen. De samenwerking met technische experts is van essentieel belang om de op plan getekende blauwgroene verbindingen op het terrein vorm te kunnen geven. De grenslijn tussen het eerder conceptuele ontwerp en een ‘technisch ontwerp’ wordt daarbij best niet al te strikt getrokken. In deze bijdrage illustreren twee cases in de Vlaamse Rand rond Brussel – de Woluwevallei en de Wezembeek – hoe die verhouding tussen concept en techniek het succes van dergelijke operaties kan beïnvloeden.

    lees meer
  • Bos en stad

    Auteur: Wim Wambecq (01-03-2016) | Het bosdecreet van 1991 was een fundamentele stap in de bosbescherming, maar de wetgeving omtrent de opheffing van het verbod op ontbossing en de compensatiewetgeving heeft de deur naar ontbossing weer wagenwijd opengezet. Het boscompensatiefonds groeit, terwijl de bossen worden gekapt. In de gemeente Rotselaar – een van de meest bosrijke gemeenten van Vlaanderen – denken ze daar het hunne over. De dienst Wonen-Bouwen besloot er in 2013 het aanwezige en te ontwikkelen boskapitaal op een assertievere manier in te zetten in de gemeentelijke ruimtelijke planning. Gedaan met het bos als ‘restruimte’? Hier gaan bosbouw en stedenbouw in ieder geval hand in hand.

    lees meer
  • De slag om Olen

    Auteurs: Inne Pijpers en Gerard Vervisch (01-03-2016) | De kleine, landelijke gemeente Olen timmert al achttien jaar aan een leefbare ruimte waar het goed is om te wonen en te werken. Al bij de opmaak van haar gemeentelijk ruimtelijk structuurplan (GRS) in 1999 besliste ze om de bevolking en vertegenwoordigers van verenigingen en sectoren te betrekken via stuurgroepen.

    lees meer
  • Into the wild. Zes stellingen

    Hans Leinfelder, Peggy Totté, Sylvie Van Damme e.v.a. (01-03-2016) | In Vlaanderen worden elke dag zes hectare van de schaarse open ruimte bebouwd. Toch hebben we die ruimte hard nodig: denk maar aan waterbeheer bij langdurige droogte of hevige regenval, hernieuwbare energie als alternatief voor fossiele brandstoffen, een kritische massa aan biodiversiteit om levensnoodzakelijke natuurlijke processen te garanderen, voedsel voor een verder groeiende bevolking, kwaliteitsvolle ontspannings- en belevingsruimte in een competitieve topregio. Het VRP Lab ‘Offensief Open’ boog zich in het voorjaar van 2015 in vier thema-avonden over deze kwestie en kwam tot de vaststelling dat het niet volstaat om beleidsmakers en politici te overtuigen van de kwaliteiten en mogelijkheden van open ruimte.

    lees meer
  • Mechels groen

    Auteurs: Stefanie Delarue, Pieter Foré en Geert Meysmans (01-03-2016) | Een grote uitdaging voor ruimtelijk ontwerpers bij het plannen van open ruimte is het omgaan met beheer en beplanting. Dit vraagt specifieke aandacht doorheen het volledige ontwerp- en planningsproces. Enkele aandachtspunten worden in dit artikel aangereikt op basis van het recent verschenen Technisch Vademecum Heesters (Delarue en Foré, 2015) en geïllustreerd met voorbeelden uit de stad Mechelen.

    lees meer
  • Metropolitan landscapes

    Auteurs: Julie Mabilde en Elke Vanempten (01-03-2016) | In Brussel en omgeving verandert de open ruimte voortdurend. Ze hoeft die veranderingen echter niet passief te ondergaan, want open ruimte bezit heel wat capaciteiten om een actieve, sturende en structurerende rol op te nemen in de kwaliteitsvolle ontwikkeling van de verstedelijkte ruimte. Toch blijft die potentie vandaag vaak nog onderbenut.

    lees meer
  • Naar financiële vereveningen tussen lokale besturen

    Auteurs: Wouter Dernau, Steven Michiels en Peter Peeters (01-03-2016) | Nieuwe ‘harde’ ruimtelijke ontwikkelingen, zoals bedrijventerreinen of woongebieden, spekken de gemeentekas. Dat is toch de overtuiging van heel wat gemeentebestuurders. Ze zullen er dan ook alles aan doen om zulke ontwikkelingen toch maar voor de eigen gemeente ‘binnen te halen’. Maar zijn deze inkomsten inderdaad zo hoog en wegen ze op tegen de extra onkosten die ermee gepaard gaan? En zijn er financiële vereveningssystemen tussen gemeentebesturen mogelijk om in de toekomst inkomsten-genererende ruimtelijke ontwikkelingen te lokaliseren op plekken die vanuit ruimtelijk oogpunt daar het meest geschikt voor zijn? Ruimte Vlaanderen liet dit onlangs onderzoeken. Hieruit blijkt dat ‘harde’ ontwikkelingen meestal – maar lang niet altijd – positieve gevolgen hebben voor de gemeentekas. Op vrijwillige basis zijn er thans reeds verschillende financiële vereveningsmechanismen tussen gemeentebesturen mogelijk, maar voor verplichte vereveningsmechanismen zijn er decretale initiatieven nodig.

    lees meer
  • Regie aanwijzingen voor klimaatbestendige steden en dorpen

    Auteurs: Jozefien Hermy, Kaat Smets, Christophe Vandevoort en Peter Vervoort (01-03-2016) | Als we blijven voortdoen zoals we bezig zijn, is de kans groot dat de Vlaamse ruimte tegen 2050 voor de helft opgebruikt is. Geen goed nieuws dus, zeker niet wat onze leefkwaliteit en aanpassingsvermogen in een veranderend klimaat betreft. Met die vaststelling in het achterhoofd, werkt de Vlaamse overheid aan strategieën om het tij te keren, of op z’n minst te counteren. Een draaiboek en een aantal recente studies die in opdracht van Ruimte Vlaanderen werden uitgevoerd, moeten alle stakeholders daarbij een duwtje in de rug geven.

    lees meer
  • TEEB stad tool

    Auteur: Freek Liebrand (01-03-2016) | Met ecosysteemdiensten tracht het natuurbeleid andere beleidsvelden duidelijk te maken dat een goed functionerend ecosysteem niet alleen intrinsiek waardevol is, maar ook heel wat andere diensten levert aan onze verstedelijkte samenleving. (...) In Nederland gaat de TEEB-stad tool nog een stapje verder. Door het vroegtijdig betrekken van de personen die in het kader van ontwikkelingsplannen effectief baat hebben bij investeringen in groen, kan het draagvlak worden vergroot en een rendabeler project worden gerealiseerd.

    lees meer