Ruimte > Ruimte 34

Ruimte 34

Juni 2017

Underground

Dat onze ondergrond ‘leeft’, staat buiten kijf. Sterker: hij komt wegens toenemende ruimtelijke druk op de bovengrond steeds vaker ter sprake.

Dat we daarom op een verantwoord ‘verticale’ manier moeten gaan nadenken over onze ruimte, schetst de Vlaams Bouwmeester bij wijze van aftrap in dit Underground-nummer. ‘Het belang van de ondergrond in het Antropoceen‘ zet de krijtlijnen van het ondergrondse terrein uit, probeert de ruimtelijk planner daarin een plaats te geven en agendeert de belangrijkste aandachtspunten. ‘Even diep nadenken‘ is een gesprek tussen mensen uit de private en publieke sector die actief zijn ‘onder het maaiveld’ …

artikels

  • sneak peek | lees het volledige artikel

    The Path Toronto

    Auteurs: Maarten Van Acker en Jolein Bergers (01-06-2017) | Wat in 1900 begon als de wilde inval van één grootwarenhuis, dat zijn klanten ook onder zijn gebouw leidde, evolueerde naar een duizelingwekkend kluwen van shoppingmalls, vervoersnetwerken, publieke ruimten en voorzieningen dat vandaag de bovengrondse stadsontwikkeling van Toronto mee bepaalt. De groei van The PATH is van dien aard dat de overheid zich gedwongen zag de ruimtelijke planning van dit stadsonderdeel gedeeltelijk naar zich toe te trekken.

    lees meer
  • -500 TAW

    Auteurs: Timothy Debacker en Helga Ferket (01-06-2017) | Bij geologische toepassingen in de Vlaamse diepe ondergrond denkt men haast automatisch aan ons mijnbouwverleden. Dediepe ondergrond – juridisch vastgelegd als dieper dan -500m TAW1 – komt echter in aanmerking voor meerdere toepassingen. Ook voor de diepe ondergrond is er dus een regelgeving nodig voor de ruimtelijke scheiding of verweving van toepassingen. Sinds 2009 heeft Vlaanderen een decreet betreffende de diepe ondergrond dat stelselmatig uitgebreid wordt in functie van nieuwe noden en toepassingen.

    lees meer
  • Athene. New Urban Agenda & Planning Guidelines

    Auteur: Frank D'hondt (01-06-2017) | Nadat we in het vorige nummer inzoomden op verdichten en verweven als nieuwe mondiale stedelijke en ruimtelijke inrichtingsprincipes, focust deze bijdrage op het verbinden van buurten en steden ‘op maat van de mens’.

    lees meer
  • Boven/onder

    Auteur: Janine Meijer (01-06-2017) | Sinds het nieuwe archeologiedecreet is bovengronds bouwen afhankelijk van wat er onder de grond zit. De tijd dat je met een bouwvergunning in de hand elke open plek kon afgraven en bebouwen, is definitief voorbij. Op de Linkerscheldeoever kost een nieuw logistiek bedrijventerrein vijf miljoen euro extra vanwege verplichte archeologische opgravingen. ‘Je kan je afvragen of de verhouding juist zit.’

    lees meer
  • BRV advies VRP

    Auteurs: An Rekkers en Hans Tindemans (01-06-2017) | Willen we een extra half miljoen Vlamingen kunnen huisvesten in 2030, ons vlot blijven verplaatsen en een gezonde leefomgeving garanderen, dan zal de Vlaamse overheid een aantal pijnlijke en onpopulaire beslissingen moeten durven nemen. De VRP onderschrijft dan ook volmondig de ambitieuze strategische doelstellingen van het nieuwe Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) dat in de steigers staat. En toch maken we ons zorgen…

    lees meer
  • Gecoro of Gekoro?

    Auteur: Tim Vekemans (01-06-2017) | Op 29 maart van dit jaar organiseerde de Gemeentelijke Commissie voor Ruimtelijke Ordening (Gecoro) van Herentals1 een debatavond rond het thema ‘kernversterking in dorpen en kleine steden’. Er hing een positieve vibe in de zaal, die avond. Voor het eerst werd er ook een Gecoro-Prijs uitgereikt, voor een lokaal kernversterkend project dat ‘het gesprek over de stedelijke groei van de stad Herentals inspireert’. Een uitgelezen moment voor de organisatoren om de rol van de Vlaamse Gecoro’s – of is het Gek oro’s? – onder de loep te nemen. En om een paar tips mee te geven voor andere gemeenten…

    lees meer
  • Het belang van de ondergrond in het Antropoceen

    Auteurs: Han Admiraal en Antonia Cornaro | (01-06-2017) | De ondergrond (of bodem) wordt in toenemende mate betrokken in de ontwikkelingsdynamiek van onze steden. Denk aan ondergrondse parkeergarages, metrostelsels en waterbergingskelders. Tegelijkertijd kijken we naar diezelfde ondergrond als bron van hernieuwbare energie in de vorm van koude-warmteopslag en geothermie. Maar de bodem is ook drager van het leven bovengronds en levert ons belangrijke ecosysteemdiensten. Daarmee ontstaat een spanningsveld tussen de exploitatie van de ondergrond en de bescherming van de bodem. In ‘De wereld onder onze voeten’, een reeks van drie artikels, zullen Han Admiraal en Antonia Cornaro achtereenvolgens ingaan op het belang van de ondergrond, planningsmethodologieën en praktijkvoorbeelden van ruimtelijke ordening van de ondergrond, en de rol van de ruimtelijk planner in dit geheel. In dit nummer bekijken ze eerst het belang van de ondergrond en de relatie met ruimtelijke planning.

    lees meer
  • Het Beleidsplan Ruimte Geel

    Auteurs: Bart Julliams, Rob Krabbenberg en Paul Wuillaume (01-06-2017) | Het vorige nummer van Ruimte besteedde er ruim aandacht aan: het twintigjarige Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) wordt binnenkort vervangen door een nieuw Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV). Ook het voorjaarscongres van VRP ‘20 jaar RSV. Wat nu?’ focuste op deze historische overgang: wat wordt er meegenomen, waar zit de vernieuwing in het beleidsplan? Een van de opgemerkte presentaties tijdens het congres was die van de stad Geel, die de gewestelijke overheid ‘in snelheid gepakt’ heeft. Geel heeft een nieuw beleidsplan klaarliggen, en wacht nu reikhalzend op een wetgevend kader. Terugblikkend wegen de gemeentelijke planners en beleidsmakers samen met OMGEVING, dat meewerkte aan het beleidsplan, de twee planfiguren tegen elkaar af en lichten ze hun eigen ‘case Geel’ toe.

    lees meer
  • Op losse groeven

    Auteur: Mike Lahaye (01-06-2017)| Riemst, het Mergelland van Vlaanderen - mooier kan je het niet samenvatten. De landelijke gemeente ligt in de zuidoostelijke hoek van de Vlaamse provincie Limburg, in Droog Haspengouw, en maakt deel uit van het informele grensoverschrijdende Mergelland. Mergel is een lokale benaming voor kalkareniet, een steensoort die voor verschillende doeleinden gebruikt kan worden. Maar de ondergrondse winning van die mergel kan voor de nodige verrassingen zorgen. En daar weten we in Riemst alles van…

    lees meer
  • Ruimte voor Gent, ook onder het maaiveld

    Auteur: Simon Verledens (01-06-2017) | Wat zich onder het maaiveld afspeelt, bepaalt in belangrijke mate wat bovengronds mogelijk of wenselijk is. In Gent doet de nood aan een geïntegreerde ruimtelijke langetermijnvisie op de ondergrond zich dan ook hoe langer hoe meer voelen. Het stadsbestuur engageert zich daarom tot het opmaken van een ruimtelijke structuurvisie terzake.

    lees meer
  • STRONG

    Auteur: Mirjam Post (01-06-2017) | We zien het vaak niet, maar het is druk in de grond onder onze voeten. Er lopen vele kilometers aan leidingen en buizen. We gebruiken de ondergrond ook voor het winnen en opslaan van gas, voor nieuwe manieren om gebouwen te koelen en te verwarmen en voor de winning van drinkwater. Zorgvuldig en planmatig gebruik van de ondergrond is dus belangrijk voor ons land. Ook internationaal groeit dat besef. Met de nationale Ontwerp Structuurvisie Ondergrond heeft Nederland een wereldwijde primeur.

    lees meer
  • Underground. De andere helft van de 3de dimensie

    Auteur: Leo Van Broeck (01-06-2017)| Bouwen wordt vaak gezien als het in de hoogte uitwerken van een plan, het op elkaar stapelen van stenen en structuren. We denken aan de vector van de Z-as als een pijl, vertrekkend vanaf het maaiveld tot in de oneindige hoogte. Wat we vergeten, zijn de negatieve getallen, het stuk van de Z-as onder nul, dat doorloopt tot in de oneindige diepte.

    lees meer
  • Virtueel landbouwland

    Auteurs: Eva Kerselaers, Elke Rogge en Anna Verhoeve (01-06-2017) | De Vlaamse open ruimte staat onder grote verstedelijkingsdruk. Vruchtbare gronden worden aan een tempo van zes hectare per dag verhard om ruimte te bieden aan wonen, industrie en infrastructuur. Dat de ernst van de situatie moeilijk overschat kan worden, wordt in dit artikel onderbouwd met cijfers van het feitelijk landgebruik van de landbouwruimte. We introduceren daarbij de term ‘virtueel landbouwland’ om te verwijzen naar dat deel van de landbouwruimte dat in de ruimteboekhouding aangeduid is als landbouwgebied, maar in de feiten géén landbouwactiviteit kent. Dit verlies van landbouwgrond is niet alleen nadelig voor de landbouw, maar voor de maatschappij als geheel. Het betekent immers ook een verlies van open ruimte, zowel in oppervlakte als in kwaliteit.

    lees meer