Ruimte > Ruimte 39

Ruimte 39

September 2018
content goes here

artikels

  • sneak peek | lees het volledige artikel

    Een hype met eeuwenoude roots

    Auteurs: Annette Kuhk, Lieven De Cauter, Guy Vloebergh en Pieter Van den Broeck (01-09-2018) | Commonns of ‘gemeengoed’, is een begrip uit de politieke economie: het zijn culturele en<br /> natuurlijke hulpbronnen, waar leden van een gemeenschap gebruik van kunnen maken en die zij zelf beheren. De herontdekking van de commons, in antwoord op de privatiseringsgolven en het terugtreden van de staat, vormt een van de belangrijke gebeurtenissen van onze tijd (Bollier 2014, De Cauter 2013).

    lees meer
  • Collectief goed

    Auteur: Stijn Oosterlynck (01-09-2018) | Collectief Goed is een jonge Antwerpse wooncoöperatie die grote gezinnen met lage inkomens toegang geeft tot kwalitatieve en betaalbare woningen. Daartoe renoveert de coöperatie woningen en verhuurt ze die aan kwetsbare gezinnen. Door de focus van Collectief Goed op mensen in armoede is het een buitenbeentje in de sector van wooncoöperaties, die doorgaans werken met coöperanten uit de middenklasse.

    lees meer
  • Commons en trage wegen. Een vruchtbaar huwelijk?

    Auteur: Steven Clays (01-09-2018) | De voorbije 15 jaar is de aandacht voor trage wegen gestaag gegroeid. Meer dan 9000 kilometer bewegwijzerde wandelpaden tussen knooppunten genereren jaarlijks vele tienduizenden wandelpassages. Zowat een derde van de Vlaamse gemeenten heeft de afgelopen jaren voor haar grondgebied een trage-wegenplan opgemaakt.

    lees meer
  • De stadsrand herverkavelen. Wondelgem als casestudy voor verdicht wonen

    Auteur. Julie Mabilde (01-09-2018) | Tegen 2050 komen er in Vlaanderen 450.000 huishoudens bij die een plek moeten vinden op de woonmarkt. Die demografische groei moeten we verzoenen met de ambities van het ruimtelijk beleid om te verdichten rond kernen en de noodzakelijke omslag richting duurzame mobiliteit en een klimaatrobuuste ruimte te maken, rekening houdend met veranderende gezinssamenstellingen en vergrijzing, betaalbaarheid en leefkwaliteit. Dat maakt van de woonopgave niet alleen een kwantitatieve, maar ook een kwalitatieve uitdaging: het suburbane wonen moet ingeruild worden voor meer stedelijke en collectiever georganiseerde woonvormen waarbij we kwaliteitsvol (ver)bouwen en wonen stimuleren op de juiste plekken.

    lees meer
  • Energielandschap Denderland: een ruimtelijke visie

    Auteurs: Melissa Heyerick en Wim L'Ecluse (01-09-2018) | Vanuit het strategisch project Denderland - een project dat via overleg en samenwerking ruimtelijke uitdagingen in de Denderstreek wil aanpakken - stelde de Provincie Oost-Vlaanderen een ruimtelijke visie op voor een energielandschap. Via ontwerpend onderzoek gingen we na hoe zon, wind, water en biomassa het Denderland van hernieuwbare energie kunnen voorzien en tegelijkertijd het landschap mee(r) vorm kunnen geven. We bekeken ook de energieketen ruimtelijk: van distributie over opslag tot verbruik.

    lees meer
  • Hoe wordt open ruimte gemeengoed? Een instrumentenkoffer

    Auteur: Griet Celen (01-09-2018) | In onze verstedelijkte samenleving is de open ruimte van levensbelang. Ze levert tal van maatschappelijke diensten en kan dus eigenlijk als gemeengoed worden beschouwd. Maar de eigendom en het beheer ervan zijn sterk versnipperd. In Vlaanderen gelden bovendien weinig tot geen beperkingen op het gebruik van grond. Eigenaars kunnen er autonoom over beslissen, ook als hun grond onmisbaar is voor het leveren van een specifieke maatschappelijke dienst. Om de open ruimte als gemeengoed te laten functioneren, zijn dus instrumenten nodig die kunnen ingrijpen op het niveau van een individueel eigendom en het gebruik ervan. Het decreet landinrichting van 28 maart 2014 heeft hiervoor een instrumentenkoffer voorzien.

    lees meer
  • Landed commons. De juridische aspecten

    Auteur: Nico Moons (01-09-2018) | De heropleving van de commons is vooral te danken aan grassroots-initiatieven, projecten door en voor de gemeenschap. Het spreekt voor zich dat dit ook een impact heeft op de toepassing, interpretatie en op termijn mogelijk ook de vormgeving van het recht. Evoluties in de samenleving bepalen nu eenmaal mee hoe de wetgeving er in de praktijk uitziet. Maar hoe staat het huidige recht hiertegenover? Is de wetgeving tegen de landed commons gekant? De werkelijkheid is uiteraard genuanceerd. We beperken ons hier tot een selectie van factoren die invloed (kunnen) hebben op de relatie tussen recht en commons.

    lees meer
  • Meer gemeenschap, minder overheid

    Auteurs: Kaat Smets en René van der Lecq (01-09-2018) | Gedreven door technologische evoluties is een nieuwe dynamiek ontstaan waarin burgers, verenigingen en ondernemers zich engageren om van hun leefomgeving iets moois te maken. Meestal gebeurt dit reactief, soms ook proactief. We zien lokaal betekenisvolle initiatieven ontstaan die de leefomgevingskwaliteit versterken en bijdragen aan opgaven op het vlak van ruimte en milieu. We zijn ervan overtuigd dat de overheid deze maatschappelijke energie moet aangrijpen om ambitieuze visies en internationale afspraken waar te maken.

    lees meer
  • 'Move in time!' Comfortabel ouder worden op het platteland is geen evidentie

    Auteurs: Pascal De Decker, Emma Volckaert, Elise Schillebeeckx, Brecht Vandekerckhove en Celine Wellens (01-03-2018) | Vlaanderen vergrijst aan een heel snel tempo. Het Federaal Planbureau raamt dat het aantal 60-plussers in Vlaanderen zal stijgen van 1.607.356 in 2014 naar 2.318.951 in 2060. Dat is een stijging met 44,3%. Het aantal 80-plussers (de leeftijd waarop de zorgbehoefte toeneemt) zal volgens dezelfde raming meer dan verdubbelen: van 360.997 naar zo'n 800.000. Het beleid is erop gericht mensen zolang mogelijk 'in hun vertrouwde woning en woonomgeving' te laten wonen. Maar is dat ook voor ouderen op het platteland wel een verstandige keuze?

    lees meer
  • Trage wegen in landschapspark Zuidrand

    Auteurs: Sofia Saavedra Bruno, Pieter Van den Broeck en Constanza Parra (01-09-2018) | Om de toegang tot open land te herstellen wordt in het kader van het project Landschapspark Zuidrand van de provincie Antwerpen een netwerk van trage wegen gebruikt. Trage wegen zijn voorbeelden van gedeeld landgebruik dat voorbijgaat aan gebruiksrechten die verbonden zijn aan privaat eigendom. Het INDIGO-project verwijst hiernaar met het concept Landen Commons.

    lees meer
  • Wie met gebruiksrechten wil schuiven, moet bij de notaris zijn

    Auteurs: Ide Hiergens; Pieter Van den Broeck; Bernard Hubeau (01-09-2018) | Welke juridische aspecten komen er zoal kijken bij commons en huisvesting? En wat is de specifieke rol van een notaris in de creatie van grondgebonden commons? Als notaris, die voortdurend opereert op de scheidslijn tussen publieke en private dienstverlening, is Bart van Opstal goed op de hoogte van innovatieve opdelingen en verschuivingen van gebruiksrechten. Hij was dus de ideale man om zijn licht te laten schijnen over commons als hybride arrangementen, die zowel door hun vorm als hun werking het strikte onderscheid tussen het private en publieke domein in vraag te stellen.

    lees meer