Vlaamse Vereniging voor
Ruimte en Planning

Werelddag 2018-Parallelsessies

1. Terreinbezoek Deinze 2020

Met het stadsvernieuwingsproject Deinze 2020 – gestart in 2007 – wil Deinze een stad creëren waar het aangenaam wonen, werken en winkelen is.  Die ambitie wordt gerealiseerd door de aanleg van een kwalitatieve publieke ruimte in samenhang met inbreidingsprojecten en publieke gebouwen. Tijdens deze stadswandeling worden gerealiseerde en geplande projecten op het terrein getoond en toegelicht.

2. Hoe kunnen we goed gelegen klassieke verkavelingen transformeren?

Het herdenken van goed gelegen klassieke verkavelingen – van woon- of slaapwijken naar een volwaardige leefomgeving – is een belangrijke maatschappelijke opdracht. Om verkavelingen te verduurzamen zijn naast een innovatief stedenbouwkundig ontwerp ook vernieuwende financiële modellen, ruimtelijk-juridische instrumenten en sociale impulsen nodig. Bij de transformatie-opgave zullen we daarnaast ook rekening moeten houden met weerstand, niet het minst bij bewoners en politici. In deze sessie bekijken we vanuit twee invalshoeken welke mogelijkheden lokale overheden hebben om goed gelegen verkavelingen te verdichten.

  • Het perspectief van de ontwerper: Dirk Somers (Bovenbouw)
  • Het perspectief van de lokale overheden: Rien Gellynck (Veneco)

3. Hoe kunnen we het beste halen uit slecht gelegen verkavelingen?

Niet alleen bewoners hebben verwachtingen ten opzichte van de wijk waarin ze wonen. Ook derde partijen leggen een claim op de verkaveling. Natuurverenigingen die een openruimteverbinding door de wijk willen bijvoorbeeld. Of de Vlaamse overheid die de verkaveling wilt uitdoven omdat ze slecht ontsloten is. Deze claims/verwachtingen lijken op het eerste gezicht zo tegengesteld dat ze tot spanningen leiden. Toch kunnen we met creatief denken – en vooral – goed luisteren naar bewoners tot interessante oplossingen komen. In deze doe-sessie gaan deelnemers praktijken analyseren waarin verkavelingsbewoners samen met overheden, organisaties en bedrijven hun woonomgeving heruitvinden.

  • Deze workshop wordt ingeleid/begeleid door Oswald Devisch en Lieve Custers (UHasselt)

4. Dorpenbeleid. Snoeien en/of groeien om te bloeien

Elke Vlaamse dorpskern heeft zijn eigen ontwikkelingskansen en -strategieën. Dit in de praktijk brengen, is nauwgezet maatwerk waarbij diverse elementen (erfgoed, het netwerk van publieke ruimten, blauw-groene structuren…) als een geïntegreerd geheel worden aangepakt. In deze sessie bekijken we hoe een regionale omgevingsanalyse  – knooppuntwaarde, demografie, werkgelegenheid, ondernemingsdynamiek, voorzieningenniveau, ruimtelijke kenmerken van de kern – een kader bieden voor ontwikkelingskeuzes in verschillende types van kernen: van dynamische stadsranddorpen en knoopdorpen tot landelijke woondorpen of gehuchten.

  • Welke rol spelen knoopwaarde, plaatswaarde en ruimtelijke context in de ontwikkelingskansen van dorpen? Johan Van Reeth (BUUR)
  • Hoe organiseren en transformeren we onze dorpen en hoe richten we ze in tot levendige kernen? Eva Heuts (Stramien)

5. Dorpen en linten: op zoek naar de gaten

Linten zijn een historisch onderdeel van het Vlaamse platteland. Veel  dorps- en stadskernen zijn ontstaan uit één of meerdere van deze lineaire bebouwingspatronen. Linten, gehuchten en dorpen groeiden de voorbije decennia steeds verder dicht en naar elkaar toe. Dat tast niet enkel het landschap aan, maar brengt ook heel wat maatschappelijke kosten met zich mee. Hoe kunnen we hiermee omspringen? Waar kunnen we linten verder opvullen, waar breken we ze (deels) af en waar is transformatie aan de orde? Welke strategieën kunnen we aanwenden vanuit een openruimte- en kernversterkend dorpenbeleid?

  • De toekomst van de Olense lintbebouwing en gehuchten. Tim Vekemans (RE-ST) en Ine Pijpers (Gemeente Olen)

6. Ontwikkelingsperspectieven voor leefbare steenwegen

De stadsranden – en met name steenwegen –  zijn belangrijke plekken van transformatie. Stedelijkheid dringt langs hier immers steeds meer door tot op het platteland. Deze steenwegen zijn dichtslibbende slagaders die de (verkeers)leefbaarheid serieus onder druk zetten. Toch zijn ze van vitaal belang. Hoe maken we van randstedelijke invalswegen opnieuw kwaliteitsvolle leef-, woon- en winkelplekken? Hoe komen we tot visie en afspraken tussen verschillende actoren? Welke instrumenten kunnen we inzetten om negatieve ontwikkelingen terug te draaien? Oplossingen vergen vaak bovenlokale, regionale afspraken. Stippelen leefbare steenwegen de weg uit voor meer stadsregionale samenwerking?

  • Baanbrekend winkelen. Hoe retail ontwikkelen op maat van de leefomgeving? Tom Dumez (Provincie Antwerpen)
  • Herschikken van de steenwegen – hoe ruimte maken voor duurzame mobiliteit? Tim Scheirs (VENECO) en Bart Deceuninck (Prov. Oost-Vlaanderen) | Regionetwerk Gent
  • Hoe kunnen stad en rand samen werken? Mieke Belmans – Strategisch project stadsregionale samenwerking Antwerpen

7. Instrumenten voor een kwaliteitsvolle open ruimte

In de open ruimte komen steeds vaker zonevreemde activiteiten voor met een grote ruimtelijke en landschappelijke impact. Hoe kunnen we die consumptie van natuur- en landbouwgebieden vermijden en voorkomen dat vruchtbare gronden bebouwd en verhard worden of een niet-agrarisch gebruik krijgen (verpaarden, vertuinen, niet-agrarische bedrijvigheid)? Kunnen innovatieve concepten als landbouw-, water- of voedselparken het verschil maken? Of moeten we financiële oplossingen zoeken en de wetgeving aanpassen om te verhinderen dat niet-agrarische functies landbouwgrond innemen? Welke mogelijkheden zijn er om zonder planbaten/schade of verevening open ruimte te behouden en te versterken?

  • Wat is de ideale toekomst van verlaten agrarische gebouwen? Herbestemmen, slopen, …? Anna Verhoeve (ILVO)
  • Welke financiële, juridische en ruimtelijke instrumenten om open ruimte open te houden? Miranda Coppens (Provincie Antwerpen)

8. Aanschouwt eer ge bouwt. Hoe maken we de Vlaming bewust van de nadelige gevolgen van zijn woongedrag?

De Vlaamse plannerswereld is stilaan overtuigd van de noodzaak om de verspreide verstedelijking doortastend aan te pakken. De Vlaming zelf lijkt minder na te denken over de nadelige gevolgen van zijn/haar woongedrag: de lintbebouwing groeit nog steeds, zonevreemde woningen worden verbouwd/uitgebreid/herbouwd en nieuwe verkavelingen blijven in trek. Geprikkeld door het succes van de antirookcampagne, verkent deze sessie de mogelijkheden en valkuilen voor een gelijkaardige, doelbewuste overheidsactie tegen urban sprawl. Ook verspreide verstedelijking is immers schadelijk voor de gezondheid!

  • De workshop wordt ingeleid en begeleid door Hans Leinfelder (KU Leuven)

9. Het ruimtelijk structurerend vermogen van energie

In verschillende regio’s lopen projecten die verkennen in welke mate de energietransitie ruimtelijk sturend kan zijn. Wat zijn de kansen voor hernieuwbare energieproductie in openruimtegebied en in kernen wanneer we overwegen om verspreide bebouwing uit te doven of te herlokaliseren? Wat kan de integratie van een warmtenet betekenen voor ontsnippering, kernverdichting en functieverweving? Welke maatschappelijke winsten levert dit op voor landbouw, natuur, duurzame mobiliteit, lokale economie, burgerbetrokkenheid ….? Maar ook: welke (financiële) handvaten reikt de energietransitie aan om de daaraan gekoppelde ruimtelijke omslag te verwezenlijken?

  • Energielandschap Denderland. Energie als drager om op regionale schaal ontwikkelingen ruimtelijk te sturen en ruimtegebruik te verduurzamen | Wim L’Ecluse (Provincie Oost-Vlaanderen)
  • Scenario’s voor de warmtetransitie in Roeselare. Collectieve warmtesystemen als hefboom voor (energie-)efficiënter ruimtegebruik en een democratischer energiesysteem  | Griet Juwet (VUB-Cosmopolis)

Terug naar hoofdpagina Werelddag

 

Deze pagina werd aangemaakt op 09 oktober 2018

©2018 VRP
Alle rechten voorbehouden.